Duurzame energie Blog

Iedere gemeente zou een lokaal duurzaam energiebedrijf moeten hebben

“Het ligt voor de hand, het mag en het moet.”

Er is niets nieuws onder de zon. Van oudsher treedt de overheid op als aanbieder van zogenaamde collectieve goederen die niet door reguliere marktpartijen (kunnen) worden geleverd omdat daarvoor een markt ontbreekt. Denk aan dijken en defensie. In aanvulling hierop is de overheid gaan optreden als leverancier van goederen of diensten die ook door particuliere marktpartijen op een open markt (kunnen) worden geleverd. Voorbeelden zijn het aanbieden van cursussen voor brandveiligheid, het verzorgen van personenvervoer of het leveren van niet duurzame elektriciteit en gas. Dus waarom zou de overheid niet ook duurzame energie en energiediensten kunnen aanbieden? Met name zolang de lokale markt faalt om dit tijdig te realiseren.

Het toetreden tot een markt door de overheid als ondernemer mag ook. Dat heeft de Hoge Raad al in 1974 uitgemaakt. In lijn met deze rechtspraak wordt algemeen aanvaard dat de overheid in een aantal gevallen optreedt als ondernemer. De vraag of dit met betrekking tot lokale duurzame energie wenselijk is hangt af van de inschatting van de betrokken lokale overheid of hiermee, haar doelstellingen worden gediend. Op 28 oktober 2009 heeft Minister van der Hoeven in antwoord op kamervragen van het kamerlid Spies over door de gemeente opgerichte energiebedrijven in dit verband het volgende gezegd. Als een publiek belang speelt is participatie door decentrale overheden in lokale energie initiatieven gerechtvaardigd. Een actieve rol is volgens de Minister ook gewenst voor het behalen van de kabinetsdoelstellingen op duurzaam energiegebied. De kracht van gemeenten ligt met name in hun kennis en contacten met lokale partijen. Gemeenten en provincies kunnen zelfstandig keuzes maken over aandeelhouderschap of participaties in lokale duurzame energiebedrijven. Kortom, zowel van de rechter als van de politiek mogen gemeenten lokale duurzame energiebedrijven hebben. Het moet.

Het IEA pleit voor een energierevolutie met een cruciale rol voor de overheid. Ook in EU verband hebben we bindende afspraken gemaakt. Dat is vertaald in nationale afspraken. We moeten het tempo versnellen om naar 20 % duurzaam te komen in 2020 en om de klimaatopwarming tot een aanvaardbaar niveau terug te dringen van 2 graden celsius in plaats van 6 graden bij voortzetting huidige koers. Ook de gemeenten hebben zich hiertoe verplicht in het Klimaatakkoord Gemeenten en Rijk. De gemeente moet haar plicht nakomen en invulling geven aan haar rol als voortrekker bij het agenderen van klimaatverandering, het ontwikkelen van een visie hierop en het tonen van leiderschap bij het stimuleren van innovatie. Door een lokaal duurzaam energiebedrijf kan de gemeente het loket vormen voor burgers en bedrijven op het gebied van voorlichting over en faciliteren van energiebesparing, produktie en levering. Van duurzame energie. Betrokkenheid van de gemeente garandeert bovendien dat een lokaal duurzaam energiebedrijf dicht bij de burgers staat. Kortom, gemeenten zouden de regie moeten nemen want alleen met de overheid komt de markt voor duurzame energie op tijd tot stand!