Blog

Looncessie en hoe daarmee om te gaan

Het komt in de praktijk regelmatig voor dat van de salarisadministratie van een onderneming door een schuldeiser in de vorm van een incassobureau of bank (hierna: de "Bank") wordt geëist om medewerking te verlenen aan een zogenaamde "looncessie". Dit houdt in dat een werkgever, op grond van een overeenkomst tussen de werknemer en de Bank, een deel van het (toekomstige) loon van een werknemer uitbetaalt aan de Bank. Dit ter voldoening van een schuld van de werknemer aan de Bank. In de zogenaamde "akte van cessie" doet de werknemer afstand van een deel van zijn (toekomstige) loonvorderingen op zijn werkgever ten behoeve van de Bank.

Het is echter aan te raden om niet zonder meer mee te werken aan dergelijke verzoeken, omdat een looncessie op grond van de Wet op het consumentenkrediet ("Wck") en het arbeidsrecht nietig (ongeldig) kan zijn. Daardoor kan de werkgever verplicht zijn om het loon nogmaals aan de werknemer te betalen.

Wck

De rechter heeft bepaald, Uitspraak rechtbank 's-Gravenhage van 11 augustus 2004 na te lezen in de JOR 2004/312, dat de woorden in de aanhef van artikel 33 Wck "voor zover daarbij" erop duiden dat het artikel alleen van toepassing is als de overdracht van de loonvorderingen ("Looncessie") die gelijktijdig met het sluiten van de kredietovereenkomst plaats hebben gevonden. Heeft de Looncessie geruime tijd daarna plaatsgevonden, op het moment dat er al een schuld bestond, dan is artikel 33 Wck niet van toepassing en is de Looncessie in beginsel geldig. Wanneer er sprake is van "geruime tijd" is niet duidelijk. Er dient in ieder geval sprake te zijn van een al bestaande schuld die nog (voor een groot deel) afgelost moet worden.

Arbeidsrecht

Elke handeling waardoor een werknemer enig recht op zijn loon aan een ander toekent, zoals de Bank, is op grond van artikel 7:633 BW slechts in zoverre geldig als beslag op het loon geldig zou zijn. Looncessie van toekomstig loon is binnen deze grens geldig, mits er sprake is van een arbeidsovereenkomst tussen werknemer en werkgever.

Consequenties van ongeldige Looncessie

Indien de werkgever ingevolge een ongeldige Looncessie aan de Bank betaalt, bevrijdt hem dit niet tegenover de werknemer; de werkgever zal het loon nogmaals aan de werknemer moeten betalen.

Weliswaar zal de werkgever het aan de Bank betaalde bedrag als ‘onverschuldigd betaald' kunnen terugvorderen van de Bank, maar het is niet uitgesloten dat (aanzienlijke) tijd en kosten gemaakt moeten worden om het bedrag daadwerkelijk teruggestort te krijgen.

Dit geldt uiteraard niet, indien de werknemer na de betaling instemt met de betaling aan de Bank; de werkgever is dan bevrijd van de loonschuld.

Aanbevelingen

Gelet op de hiervoor aangegeven consequenties, doen bestuurders er goed aan om ervoor te zorgen dat er binnen hun bedrijf, en met name bij de salarisadministratie, een instructie of checklist aanwezig is, welke kan worden gevolgd, zodra de Bank betaling van (een deel van het aan een werknemer verschuldigde) loon vordert op grond van een akte van Looncessie. In de checklist dient in ieder geval te worden opgenomen dat een kopie van de "akte van cessie" wordt opgevraagd bij de werknemer.

Op grond van deze "akte van cessie" kan worden nagegaan of er sprake is van een geldige Looncessie, welke voldoet aan de voorwaarden van de bijzondere regelingen van artikel 33 Wck en van artikel 7:633 BW, te weten: (a) de Looncessie mag niet gelijktijdig met het sluiten van de kredietovereenkomst hebben plaatsgevonden en (b) Looncessie mag alleen wanneer beslag op het loon geldig zou zijn. De werkgever is dan verplicht mee te werken aan de uitvoering van het bepaalde in de (geldige) "akte van cessie".

Bij twijfel is het raadzaam om direct contact met de werknemer en de Bank op te nemen met het verzoek meer duidelijkheid te verschaffen.

Uit het oogpunt van bewijsrisico, verdient het tevens aanbeveling om - vóórdat tot betaling aan de Bank wordt overgegaan - de instemming tot betaling middels een door de werknemer ondertekend document vast te leggen.

Barbara Boneveld